Deliliğe Övgü
Kadını akıllı hayvanlar sınıfına mı, yoksa yabani hayvanlar sınıfına mı yerleştireceğine pek karar veremeyen Plato’nun da bu cinsin dikkate değer deliliğine işaret etmekten başka niyeti yoktur. Olur da kadın bilge olmaya yeltenirse, iki kat deli olmaktan başka bir iş yapmış olmaz; dedikleri gibi, Minerva’nın rızasını ve desteğini almadan bir öküzü güreş sahasına götürmeye benzer bu. Çünkü insan, doğasında olmadığı halde erdem maskesi takıp da kendi karakterinin dışına çıkarsa, kusurunu ikiye katlamış olur.
Bir Yunan atasözü şöyle der: “Mor elbise de giyse, maymun yine maymundur.” İşte kadın da hep kadındır, yani delidir, istediği kadar maske de taksa. Ama kadın cinsinin bana gücenecek kadar deli olduğunu da doğrusu düşünmüyorum, ben de bir kadın olduğuma göre; öyleyse DELİLİK olarak deliliği onlara atfediyorum.
Meseleye doğru baktıklarında, birçok bakımdan erkeklerden üstün olmalarını Deliliğe borçlu olduklarını anlayacaklardır. Her şeyden önce güzellikle ödüllendirilmişler, bunu haklı olarak her şeyin üstünde tutuyorlar ve arkasına sığınıp zorba krallara bile zorbalık ediyorlar. Ama erkekteki o haşin bakış, kaba deri, orman gibi sakal ve o yaşlı görünüm, sağduyuluğun kusuru değil de nedir, kadınların yanakları her zaman bu kadar yumuşacık, sesleri incecik, tenleri pürüzsüzken ve sanki ebedi gençlik yaşıyorlarmış gibi görünürlerken? Sonra, bir kadın bu yaşamda bir erkeğin çok hoşuna gitmekten başka ne ister? Bunca giysinin, bunca boyanmanın, bunca yıkanmanın, bunca taranmanın, bunca merheme bulanmanın, bunca koku sürmenin, yüzü gözü teni bunca düzeltme, boyama, yeni bir kılığa sokma becerilerinin başka ne anlamı olabilir? Delilikten başka bir adla erkeklerin iltifatlarını kazanabilirler mi? Erkeklerse eşlerinin bunları yapmalarına niye karışmaz? Zevk dışında başka bir kazançları olabilir mi? Ama onlara zevk veren delilikten başka bir şey değil. Kadının vereceği zevkten yararlanmak istediğinde, bir erkeğin bir kadına söylediği saçma sapan sözleri ve yaptığı sululukları şöyle bir düşününce, bunun bir gerçek olduğunu kimse reddedemez.
__ Desiderius Erasmus
